Ik heb mezelf over mijn gebladibla heen gezet en toch in de trein gestapt. De thema van de studieavond in Amsterdam was: dood en overlijden.
Het klinkt misschien niet heel gezellig en inspirerend maar het heeft de denkmachine toch wel aan het werken gezet.
Ten eerste het woord overlijden, over lijden. Je gaat over het “lijden” van dit leven heen naar…. Dat is de million dollar question.. Waar gaan we heen? Gaan we ergens heen? Wat gebeurt er als die meneer met die lange zwarte mantel en de zeis ons op komt halen?
Zelf ben ik al zolang ik me kan herinneren als de dood voor de dood. Het idee dat ik dan alles kwijt raak wat ik nu heb. Al mijn vrienden, familie, al mijn bezittingen, alles en iedereen van wie is houd zijn dan weg. Het idee dat dit alles ophoud is eng. Maar tegelijk iets wat zonder twijfel gaat gebeuren. Misschien over 5 minuten misschien over 50 of 80 jaar. Zodra we geboren worden is er een zekerheid: we gaan weer dood.
Toch lijkt het alsof iedereen om mee heen in een collectieve ontkenningsfase zit. De dood? Nee dat overkomt me niet, in ieder geval nu nog niet. Misschien over 30 of 40 jaar. Elke keer zijn mensen weer stom verbaasd als iemand overlijdt. “Hij was nog maar 56 jaar oud” zei mijn vader laatst nadat iemand uit ons dorp overleden was. Leeftijd zegt niks.
Een bekende boeddhistische analogie over de dood gaat als volgt: Je valt en hangt aan de rand van een klif. Je houd je vast een paar sprieten gras. Er is maar een mogelijk. Naar beneden, de afgrond in. Kosten wat het kost houd je vast aan het gras. Op dat moment komen er ratten die sprietje voor sprietje het gras beginnen op te eten…… Je weet niet hoelang het duurt voordat de ratten alle sprietjes hebben doorgeknaagd maar één ding is zeker: jij gaat die afgrond in.
Gisteren hebben we de volgende zin gecontempleerd: De dood is mijn vriend, mijn beste vriend, omdat hij altijd op me wacht. Voor het eerst was het eerste gevoel dat ik kreeg over dit onderwerp niet angst. Bij een vriend denk ik aan warmte, liefde, vriendelijkheid en vertrouwdheid en dat is niet eng. Nou zie ik ook een valkuil in het gevoel dat je dood een vriend is. Ik kan me voorstellen dat mensen kunnen denken: mooi, dat lijkt me wel wat. EINDE. Voor mij is het meer de realisatie dat die vriend voor me staat te wachten, maar alle geduld in de wereld heeft. Ik zie hem wanneer ik hem zie, en niet eerder. (het is niet een vriend die je even gezellig opbeld om zo snel mogelijk een kopje koffie mee te gaan drinken).
Om je te beseffen dat elk moment de laatste kan zijn een gevoel van dankbaarheid en waardering. Omdat elk moment de moeite waard is om compleet en volledig te ervaren. Geen gezeur over alles wat ooit gebeurd is. Niet bang zijn voor de toekomst (want het staat niet vast dat jij je 80e verjaardag mee zal maken) maar hier, en nu. Met alles wat er is. Ondanks of je blij of verdrietig bent. Ondanks of je ruzie hebt of waanzinnig verliefd. Wees dankbaar voor alles wat je hebt, en iedereen die je kent, en alle mensen waar je om geeft. Geniet van dit moment, want dit is het enige moment die je zeker weten hebt.
